श्रीगुरुचरित्र, अध्याय ३० ते ३४

श्रीगुरुचरित्र (भाग ८): मृत्यूवर गुरु-कृपेचा विजय | पुनरुज्जीवनाचा महान चमत्कार आणि रुद्रसूक्ताने आयुष्यवृद्धी

श्रीगुरुचरित्राच्या तिसाव्या अध्यायापासून चौतीसाव्या अध्यायांपर्यंतच्या या भागात, श्रीगुरुंचे मृत्यू आणि नियतीवर असलेले परम स्वामित्व आणि पवित्र पत्नीधर्माचे सखोल विवेचन आहे। कथेचा आरंभ सती जाणाऱ्या एका तरुण ब्राह्मणीच्या भावनिक प्रसंगाने होतो । श्रीगुरु तिला सांसारिक जीवनाच्या नश्वरतेची जाणीव करून देतात आणि पुढील जन्मी पुनर्मिलनाचे आश्वासन देतात। यावर आधारित, श्रीगुरु निष्ठावान पत्नीधर्माचे आणि विधवेने पाळायच्या कठोर नियमांचे तत्त्वज्ञान स्पष्ट करतात ।

या भागातील परमोच्च बिंदू म्हणजे बत्तीसवा अध्याय। एक तरुण ब्राह्मणी, सौभाग्या, आपल्या मृत पतीसोबत सती जाण्याचा दृढ निश्चय करते । तिच्या अखंड निष्ठेमुळे श्रीगुरु प्रसन्न होतात आणि आपल्या दैवी सामर्थ्याने तिच्या मृत पतीला त्वरित पुनर्जीवित करतात । हा चमत्कार स्पष्टपणे दर्शवितो की श्रीगुरुंची कृपा विधिलिखित (नशीब) आणि मृत्यूच्या बंधनांवर पूर्णपणे विजय मिळवू शकते।

पुढील अध्यायात (३३), वैश्या गणिकेने केलेल्या निस्सीम शिवभक्तीचे उदाहरण देऊन, गुरु-कृपा सामाजिक भेदभावांना मानत नाही, हा सिद्धान्त स्थापित होतो । या भागाचा समारोप राजकुमार आणि मंत्रिकुमारांच्या आयुष्यावरील संकटाच्या निवारणाने होतो। त्यांचे अल्पायुष्य श्रीगुरुंच्या आदेशानुसार रुद्रसूक्ताचे पठण आणि रुद्राभिषेक विधी केल्यामुळे वाढविण्यात आले ।

हा भाग सिद्ध करतो की श्रीगुरुंचे नामस्मरण आणि त्यांची कृपा ही भक्तांसाठी यम आणि नियतीच्या भयापासून परम संरक्षण देणारी आहे।