श्रीगुरुचरित्र, अध्याय १८ ते २२

श्रीगुरुचरित्र (भाग ६): पुनरुज्जीवनाचा आणि दारिद्र्य-नाशाचा चमत्कार | औदुंबर वृक्षाची महती आणि ब्रह्महत्या पातकाचे क्षालन

श्रीगुरुचरित्राच्या अठराव्या ते बाविसाव्या अध्यायांचे हे गहन आणि विद्वत्तापूर्ण विवेचन आहे. या कथांमधून श्रीगुरुंचे अमोघ सामर्थ्य दारिद्र्य, मृत्यू, घोर पातक आणि सृष्टीच्या नियमांवर कसे विजय मिळवते, हे स्पष्ट होते. विवेचनाच्या आरंभी औदुंबर वृक्षाचे आणि गाणगापूर संगमाचे परम माहात्म्य स्थापित केले आहे । एका दरिद्री ब्राह्मणाने श्रीगुरुंच्या आदेशानुसार औदुंबर वृक्ष तोडल्यावर, त्याला धन आणि आरोग्य प्राप्त झाले। श्री सिद्ध मुनींनी सांगितले आहे की औदुंबर हा साक्षात् कल्पवृक्ष आहे, जिथे लक्ष्मी आणि सरस्वती वास करतात । याच कृपेने गंगानुज नावाच्या शेतकऱ्याचे दारिद्र्य तत्काळ नष्ट झाले आणि त्याला शेतात गुप्त धन मिळाले।

या भागात ब्रह्महत्या या महापातकाचे निराकरण दर्शविले आहे। ज्या ब्राह्मणीने गर्भपातामुळे हे पातक ओढवून घेतले होते, तिला श्रीगुरुंनी औदुंबर वृक्षाखाली विशिष्ट पूजा विधी आणि श्राद्ध करण्याची आज्ञा दिली । ते विधी पूर्ण झाल्यावर, तिची घोर पातकापासून मुक्ती झाली ।

कथेचा परमोच्च बिंदू म्हणजे दोन अलौकिक चमत्कार: १. मृत पुत्राचे पुनरुज्जीवन (अध्याय २१): पुत्र गमावलेल्या एका शोकाकुल ब्राह्मणीला श्रीगुरुंनी संजीवनी शक्ती दिली। श्रीगुरुंच्या विभूतीचा (भस्माचा) स्पर्श मृत पुत्राच्या कपाळी करताच, तो बालक पुनर्जीवित झाला । यातून गुरुंची मृत्यूवरील सत्ता सिद्ध होते।२. वांझ म्हशीचे दुग्धदान (अध्याय २२): एका गरीब ब्राह्मणाच्या वांझ (निष्फळ) म्हशीने श्रीगुरुंच्या वचनामुळे भरपूर दूध दिले। हा चमत्कार सिद्ध करतो की गुरुंची कृपा जेथे असते, तेथे धन आणि समृद्धीची देवी लक्ष्मी स्थिर निवास करते ।

हे अध्यात्मिक सत्य आहे की गुरु-कृपा हाच परम चिंतामणी आहे, जो भौतिक समृद्धी देतो, तीव्रतम पातकांचे क्षालन करतो, आणि भक्ताला नियतीच्या बंधनातून मुक्त करतो।