श्रीगुरुचरित्र, अध्याय ९ - १२

श्रीगुरुचरित्र (भाग ४): श्रीपाद श्रीवल्लभांचा प्रताप आणि श्री नृसिंह सरस्वतींचा अवतार | मायिक मोहाचे निराकरण

श्रीगुरुचरित्राच्या नवव्या ते बाराव्या अध्यायांचे हे तत्त्वज्ञानात्मक आणि प्रगल्भ विवेचन आहे. हे भाग श्रीगुरुंच्या पूर्वावताराचे (श्रीपाद श्रीवल्लभ) माहात्म्य आणि श्रीगुरु नृसिंह सरस्वतींच्या (नृहरी) अवतरणाची कथा विशद करतात

नवव्या अध्यायात, कुरुपूर (कुरवपूर) येथे श्रीगुरुंची निस्सीम सेवा करणाऱ्या एका परीटाला (धोब्याला), श्रीगुरुंनी दिलेल्या वरदानाची कथा आहे. या सेवेच्या फळस्वरूप, त्या परीटाला पुढील जन्मी बिदरचा राजा होण्याचा अधिकार प्राप्त झाला. हे आख्यान सिद्ध करते की, गुरुंची नितांत सेवा जाति-भेदातीत असून, ती साधकाला भौतिक आणि पारमार्थिक दोन्ही प्रकारच्या परम समृद्धी प्रदान करते.

दहावा अध्याय श्रीपाद श्रीवल्लभांच्या अमोघ सामर्थ्यावर केंद्रित आहे. कुरुपूरचा एक व्यापारी ब्राह्मण, तीन चोरांकडून लुटला जाऊन मारला गेला. तेव्हा श्रीवल्लभांच्या विभूतीचा (भस्माचा) स्पर्श होताच तो ब्राह्मण तत्काळ पुनर्जीवित झाला, आणि चोरांचा नाश झाला. हे सिद्ध होते की गुरुंची कृपा मृत्यू आणि दुष्ट शक्तींपेक्षाही श्रेष्ठ असून, ती तत्काळ संरक्षण प्रदान करते.

अकरावा व बारावा अध्याय नृसिंह सरस्वती (नृहरी) यांच्या जन्माचे आणि बाळपणातील अलौकिक ज्ञानाचे वर्णन करतात. मागील अध्यायांमधील वचनानुसार, वसिष्ठ आणि वशिष्ठा या ब्राह्मण दाम्पत्याला श्रीगुरुंचे अवतरण झाले। नृहरीने बालपणीच वेद-शास्त्रांचे उत्तम ज्ञान प्रदर्शित केले. बाराव्या अध्यायात नृहरी आठ वर्षांचे असताना संन्यास ग्रहण करण्यासाठी निघून जातात। ते आपल्या कुटुंबाला संसारिक जीवनाची नश्वरता (कासव आणि पाण्यातील बुडबुड्याप्रमाणे) समजावून सांगतात। श्रीगुरुंनी सांगितले की ते साक्षात् वेद आणि शंकराचार्यांचे अवतार आहेत। हा संन्यास-ग्रहण विधी, कलियुगातील मानवाच्या कल्याणासाठी दैवी शक्तीचे प्रकट स्वरूप आह.

हा भाग दृढ करतो की गुरु-कृपा ही सर्व कर्मांच्या बंधनातून परम मुक्ती देणारी आहे, आणि गुरु-सेवा करणारा भक्त कधीही संकटात पडत नाही

.